البته اين مدرسه در اواخر قرن پنجم ميلادى بنا بر عللى بسته شد و فارغ - التحصيلان آن به ايران آمدند و مدارس متعددى تأسيس كردند . يكى از مراكز مهم علمى ايران قبل از اسلام مدرسه جنديشاپور است كه بعضى آن را به شاپور اول ( 241 م ) نسبت ميدهند در اين مدرسه به علوم طبى بيش از هر چيز توجه ميشد . اين مراكز و مراكز بسيارى ديگر كه اكنون جاى بحث آن نيست كافى است كه حدود تبحر و مهارت ايرانيان را در شعب مختلف علوم فلسفى و طبى و طبيعى و نجوم و رياضيات و فلسفه قبل از اسلام بنماياند . بسيارى از كتب فلسفى قبل از اسلام بپارسى قديم ترجمه شده بود كه بعدها عبد الله بن مقفع و ديگران آنها را به عربى برگردانيدند . ( رجوع شود به فهرست ابن نديم . ص 440 ) . گويند براى نخستين بار خالد بن يزيد بن معاويه ( متوفى 85 ) كه او را حكيم آل مروان خوانده‌اند بامر ترجمه علوم توجه كرد وى ذاتا فضل دوست بود و چون بفكر ساختن كيميا افتاد گروهى از فلاسفه مصر را كه عربى ميدانستند مأمور كرد كه كتابهاى كيميائى را از زبان يونانى و قبطى به عربى نقل كنند . و اين آغاز نقل و ترجمه از زبانهاى بيگانه به عربى بود و سپس ديوان را از زبان فارسى قديم به عربى ترجمه كردند و اين ترجمه در زمان حجاج بود . مترجم ديوان صالح بن عبد الرحمن است كه پدرش از اسيران سجستان بود و يكى از منشيانى بود كه به زبان عربى و فارسى چيز مينوشت . ( فهرست ابن نديم ص 441 - 442 . ) با ترجمه ديوان از زبان فارسى به عربى حكام و خلفاى اسلامى در نگه‌دارى حساب و كارهاى مملكتى بهره‌هاى فراوانى برگرفتند و نظام خاصى با كمك ايرانيان بأمور مملكتى دادند . ( رجوع شود به فهرست ابن نديم ص 442 - 443 . ) ايرانيان و نقل علوم يونانى و . . . محمد بن اسحاق گويد از جمله كسانى كه كوشش و اهتمام زيادى درآوردن كتاب از روم داشتند محمد و احمد و حسن فرزندان شاكر بودند و اينان از بذل مال در اين راه دريغ نكردند . ابو سليمان منطقى سجستانى گويد : فرزندان منجم به گروهى از مترجمان چون حنين بن اسحاق و ثابت بن قره و ديگران ماهيانه در حدود 500 دينار براى ترجمه و اشتغال به اين كار ميدادند .